“Ik ben de vierde generatie die hier het land bewerkt. Dat is mij met de paplepel ingegeven, als kind hielp ik al mee. Ik ben ermee opgegroeid en daar vanzelf ingerold. Het lijkt misschien een cliché, maar het is gewoon zo. Het is gemakkelijker om met iets voort te doen dat er al is. Daar aan het prikbord hangt een foto van één van mijn zonen die met de tractor rijdt. Of ze het later van mij zullen overnemen is nog een andere vraag, maar de interesse is er zeker, want ze groeien er net als ik mee op.”

Profiel

  • Naam: Alexander Cerpentier
  • Functie: Landbouwer
  • Bedrijf: Arenberghoeve
  • Leeftijd: 43

Verwezenlijkingen

  • Drukt de productieprijs met technologische snufjes
  • Cultiveert de polderbodem voor topteelten
  • Ontvangt toeristen met uniek streekzicht en streekproducten
  • Deelt technische kennis met leerlingen

Intelligent farming

“De romantische zijde van het landbouwerbestaan is er toch wel wat af. De boer op zijn klompen is een manager geworden. Regeltjes, vakliteratuur, wetgevingen die uitkomen of veranderen… dat vergt studiewerk en opvolging. Onlangs was ik nog op een voorlichting over kleine en middelgrote windmolens. Voor een melkveebedrijf of een akkerbouwbedrijf met bewaarcellen zijn die interessant, omdat wij veel elektriciteit verbruiken.”

“Er evolueert veel en dat is als  buitenstaander zeer moeilijk te volgen. Een tractor ziet er nog steeds uit als een tractor, alleen is datgene dat daaronder zit veranderd. Dezer dagen zijn ploegen met vier scharen de norm, er bestaan er al met vijf en zes. De tractor moet dus meer trekvermogen hebben. Bij mij zit er een gps-systeem in dat ervoor zorgt dat je niet meer moet sturen. Juist ’s nachts zou het de eerste niet zijn die in slaap valt en blijft rijden (lacht). ‘Intelligent farming’ heet dat, waarin met sensoren satellietbeelden, drones en gps-technieken gewerkt wordt. Veel handenarbeid komt de dag van vandaag niet meer kijken bij het landbouwerschap, het is grotendeels machinaal. Techniek en mechanisatie is gelukkig een passie van mij, zodat ik daar automatisch sterk in geïnteresseerd ben. Daarom heb daar zo lang les over gegeven op de landbouwschool in Sint-Niklaas.”

De perfecte poldergrond

“Daarnaast ben ik op de kar van het kiekendiefproject gesprongen, waarin landbouwers gewassen verbouwen, die ideaal leefgebied zijn voor die zeldzame roofvogel. De oogst kunnen wij op onze beurt verkopen aan de veeteelt. Voorlopig ga ik mee in grasklaver en er is nog overleg of erwten met gerst ook kiekendiefvriendelijke gewassen kunnen zijn. En het werkt, want ik merk dat er hier meer roofvogels en uilen zitten. Dat is een vorm van natuurlijke ongediertebestrijding.”

“Traditioneel verbouwen wij wintertarwe, maïs, suikerbieten, aardappelen, erwten en uien. De zware kleigronden van de polder lenen zich uitstekend voor die gewassen, ze bevatten alle nodige nutriënten. Voor een optimale kwaliteit moet ik zorgen voor voldoende teeltrotatie, dat hetzelfde gewas niet twee jaar na elkaar op hetzelfde perceel groeit. Dat het hier zulke goede grond is, danken we aan de klei-afzetting. Die is hier lang geleden ontstaan door slib dat aanspoelde. De poldergronden verschillen heel sterk over een kleine afstand. De Doelpolder bestaat al sinds 1600 of nog vroeger, die gronden zijn ouder en daardoor helemaal anders. Het gaat zelfs zover dat de bodem in het midden van deze polder anders is dan diegene aan de randen.”

3 cent per kilo
“Het zou goed zijn moesten we onze producten met alle landbouwers samen aanbieden. Zeggen van: “Kijk, onze teelten komen uit deze fantastische grond, wat kan daar tegenover staan?” Of we zouden zaden, gewasbeschermingsmiddelen of meststoffen in groep kunnen aankopen, zodat we een korting krijgen om onze productiekost te drukken. Alleen is er niemand die zich daarvoor opwerpt en wellicht staan nog te weinig landbouwers daarvoor open. Wat we wel hebben is een groep onafhankelijke landbouwers, waarmee we ijveren voor het behoud van de polder zoals hij nu is. Wij zijn niet tegen de haven, maar vinden het belangrijk vooral de beschikbare ruimte binnen het huidige havengebied te ontwikkelen en voldoende mogelijkheden voor landbouw in de polder te voorzien. Volgens mij kan je – naar het voorbeeld van de Nieuwe Maasvlakte – de zee benutten en daar nieuw gebied creëren.“

“Een eerlijke prijs krijgen is ook nog steeds een probleem. Vandaag de dag verkopen wij aardappelen aan de groothandel aan 3 à 4 eurocent per kilogram. Voor uien hetzelfde. Onze productieprijs ligt vier tot vijf keer hoger. Soms zijn er wel goede jaren, waarin de aardappelen 15 tot 20 cent per kilo staan. Dankzij die goede jaren kunnen we een reserve opbouwen om de slechte jaren te overbruggen. Suikerbieten verkopen wij aan een vastgestelde prijs, waarmee je akkoord te gaan hebt. Voor maïs en graan gelden de wereldmarktprijzen, wat wil zeggen dat als er in Amerika of Rusland gigantisch veel geproduceerd wordt, wij daar de klappen van krijgen.”

Genetica en schaarste

“Net daarom zoeken wij veel rechtstreekse klanten. Veevoederproducenten, winkeliers en de verwerkingsindustrie zijn enkele afnemers. Daarnaast zoekt de sector zelf naar oplossingen, bijvoorbeeld door genetica. Als je met dezelfde middelen en inspanning meer dan het gemiddelde produceert, kan je nog uit de kosten geraken. Daarover is nu research aan de gang. Een derde mogelijkheid is de stemming op de markt veranderen door een ogenschijnlijk tekort te creëren. Enige tijd geleden verplichtte Europa iedere landbouwer om 10% van zijn graanoppervlakte leeg te laten. Daardoor steeg de graanprijs. Als we roepen dat er zoveel procent minder aardappelen geteeld zullen worden, is het al paniek nog voor ze de grond in gaan.”

“Ieder jaar moet je het anders aanpakken om je product op hetzelfde niveau te krijgen. Regen, zon en temperatuur verschillen elk jaar in hoeveelheid en frequentie. Je bent – zoals ze vroeger altijd zeiden – afhankelijk van Onze Lieve Heer (lacht). Wanneer de prijzen zo slecht zijn, is het soms moeilijk om je daarvoor te motiveren. Een goeie oogst schenkt mij wel voldoening, maar de voornaamste drijfveer van een landbouwbedrijf blijft toch zorgen dat je er iets aan verdient.”

Boer & B&B-helper

“Mijn vrouw Mireille koos er bij onze verhuis naar de boerderij voor haar activiteit in de kinesistenpraktijk stop te zetten en thuis te blijven. Negen jaar geleden kwam er ruimte om opnieuw iets op te starten. Omdat het op het moment dat wij de boerderij overnamen van mijn ouders slecht ging met de varkensbedrijven en wij melk- en vleesvee evenmin zagen zitten, hebben we de varkensstal afgebroken, een nieuw gebouw gezet en ingericht tot B&B Arenberghoeve.”

“Er is hier in de streek best veel toeristische potentie. Fietsen, wandelen, monumenten om te bezichtigen, buitenlanders die tijdelijk in de kerncentrale of een ander havenbedrijf komen werken… die zoeken allemaal een overnachting. Die B&B als koppel uitbaten valt uitstekend mee, omdat Mireille bijna alles doet (lacht). Het enige dat ik mag doen is zondagochtend de lakens aftrekken en het onderhoud. Sommige bezoekers vragen een rondleiding op de boerderij, omdat ze dat nog nooit van dichtbij gezien hebben. Dat is plezant, omdat je dan weet dat die mensen alvast meer achtergrondkennis meekrijgen over bvb. die aardappel die zij ’s avonds op hun bord zien liggen.”

Zelf gestookte Eau de Vie

“Aan speciale gasten geen gebrek! We hadden hier eens twee Fransmannen, een Welshman en een Duitser, die aan de spoorwegtunnel kwamen werken. Elke dag was het – feest is veel gezegd – maar een fantastische sfeer. In het weekend zaten we geregeld mee  aan de barbecue, hoewel het daar praktisch elke dag barbecue was. Dat was heel leuk, zeker als er iemand zich missprak, want ze spraken al hun talen dooreen. Tegen het einde van de avond verstond iedereen elkaar zonder veel woorden (lacht). Ze brachten Franse likeur mee. “Eau de vie”, noemden ze dat, iets dat ze zelf gestookt hadden.”

“Wie hier ook veel bekijks had was een Amerikaanse soldaat, die voor de VN oorlogstuig kwam ophalen. Die kwam hier opgereden met een reus van een truck. Hij was zelf ook een beer van een mens, helemaal in proportie met zijn camion. Onze jongens mochten daar dan eens inzitten, dat was wel indrukwekkend. De open vlakte van het polderlandschap zorgt anderzijds voor een bepaalde rust. De combinatie van dat landschap en de lichtjes van de haven vinden de meeste mensen bijzonder. Dan heb je nog het Verdronken Land van Saeftinghe, Fort Liefkenshoek en sommigen komen echt specifiek schepen of treinen fotograferen..”

Streekproducten, gerijpt in de polder

“Onze streekproducten passen helemaal in het verhaal. Wie een streek bezoekt, wil iets van de streek proeven hé. We hebben een boomgaard waar appelen, kersen, druiven en rabarber groeien. Dat verwerken we tot een eigen confituur of fruitsap. We hebben altijd verse kippeneieren, ik maak porto van noten, we bieden regionale biertjes aan en uiteraard hebben we meer dan voldoende aardappelen. De collectie suggestief gevormde aardappelen die ik soms op facebook zet is een grap met een collega op school. Ik zal ze nu niet zo snel meer delen, wie weet valt dat onder grensoverschrijdend gedrag (lacht)! Zoals de mensen vroeger op een boerderij alles zelf gebruikten, doen wij dat voor de B&B ook. Dat wordt geapprecieerd.”

Doe mee!

Als wereldhaven is de haven van Antwerpen cruciaal voor de economische welvaart van het land. Om verder te ontwikkelen, benut de haven gebieden met natuurwaarden. Ter compensatie moet er vooraf elders nieuwe natuur gemaakt worden. Dat gaat in veel gevallen ten koste van landbouwgronden.  Daarom neemt Ontwikkeling Havengebied Antwerpen maatregelen om de getroffen landbouwers te steunen (o.a. premies).

In het ruime poldergebied rond de haven blijven de landbouwbedrijven bestaan. Moderne agrariërs zoals Alexander cultiveren de vruchtbare kleibodem, die de Schelde daar lang geleden afzette, optimaal volgens de laatste innovatieve technieken.

Ben jij of ken jij iemand die vernieuwende landbouwmethodes hanteert? Of die bijzondere teelten zaait, cultiveert en oogst? Laat het ons weten, want wie zijn  gezond boerenverstand gebruikt, verdient een BOERgondisch eerbetoon!

Start typing and press Enter to search