“We krijgen soms mail van fabrikanten uit China die kajaks verkopen (lacht). Het verhaal achter onze naam begint eigenlijk bij mijn zus Karine, die twee jaar geleden helaas is gestorven. Samen met haar man Jan begon zij de onderneming in 1997. Ka en Ja en nog een mooie gespiegelde K voor het logo en de naam was gekozen. Daarenboven is de kayak het vervoersmiddel van de Inuït, een straf volk dat altijd tegen de stroom invaart, ongeacht de weersomstandigheden. Die symboliek is de enige link met de bootjes, wij gaan het afval met iets grotere schepen ophalen (lacht).”

Profiel

  • Naam: Elisabeth Lemmens
  • Functie: Zaakvoerder
  • Bedrijf: Kayak Maritime Services
  • Leeftijd: 42

Verwezenlijkingen

  • Houdt afval uit de natuur
  • Net geen onderneemster van het jaar
  • Overwinnaar van borstkanker
  • Sterke vrouw in een mannenbastion

Concurreren met eigen vader

“Als kind ging ik wel eens mee met mijn vader aan boord. Hij was oprichter van Belgian Oil Services en ik zag hoe hartelijk de waterklerken en agenten omgingen met de scheepscrew. Zo’n groot zeeschip maakte indruk en ook nu is dat elke keer een belevenis. Aan boord van zo’n schip stap je echt in een andere cultuur. Als je ooit de kans krijgt moet je eens aan boord gaan eten, dat is ongelooflijk plezant. Eén keer je door die microbe gebeten bent, blijf je daarin hangen. Daarom vond ik het als kind niet meer dan normaal dat ik daar mee in zou stappen, het is er met de paplepel ingegoten (lacht).”

“In 1996 verkocht mijn vader zijn bedrijf aan twee bekende afvalophaaldiensten. Mijn zus, die toen al bij mijn vader werkte, zag het niet zitten om met die nieuwe aandeelhouders in zee te gaan. Op een blauwe maandag heeft zij gezegd dat ze op zichzelf begon. Tegen je eigen vader concurreren, niet simpel! Aanvankelijk wilde zij meer logistieke diensten verstrekken, zoals wisselstukken leveren of proviand bezorgen. Klanten vroegen ons dan wel eens: nu jullie schip toch naast het onze ligt, kan je dan ons afval niet meenemen? Zo zijn we mee in de afvalophaling gerold.”

Verdict dat elk leven op zijn kop zet

“Bij Kayak Maritime Services begon ik eigenlijk als bedrijfsjuriste. Mijn zus zat net in een moeilijke echtscheiding en omdat ik rechten gestudeerd heb, startte ik als haar juridisch raadgever. Gaandeweg kreeg ik meer werk en op de duur trad zij wat meer op de achtergrond. Dat is zeker niet over één nacht ijs gegaan, het was aanpassen aan hoe de onderneming groeide. Een juridische achtergrond is handig in het zakenleven. Soms ben je misschien wat te voorzichtig, anderzijds heb je verstand van wat er in contracten moet staan en waar je op moet letten.”

“Hoewel ik zeker een beetje ontgoocheld was dat ik begin dit jaar net geen onderneemster van het jaar werd, heb ik daar niet lang over getobd. Ik vond het een heel fijne ervaring:  speechen, mezelf voorstellen, netwerken… het was interessant en bij het verdict van de jury moet je je neerleggen hé. Het verdict dat ik in april kreeg zette pas heel mijn leven op zijn kop: borstkanker.

Afgebroken tot op het bot

“Het beruchte knobbeltje voelde ik zelf. Mijn zoontje moest toevallig de dag nadien naar de radioloog en ik vroeg of ze ineens naar dat knobbeltje konden kijken. Ineens verzeilde ik in een mallemolen. Alles werd voor mij beslist en het ging snel. Een week na het verdict was ik al geopereerd. Nog een week later zat ik bij de oncoloog een schema op te stellen voor de chemotherapie. Ze hebben het volledig weggenomen, maar wilden geen risico op herval nemen. De eerste vier chemo’s waren heel zwaar. Daardoor ben ik al mijn haar verloren, wat toch wel moeilijk was voor iemand die altijd een fiere dame is geweest. Daarna kreeg nog twaalf chemo’s die iets draaglijker waren, maar naar het einde toe waren mijn bloedwaarden zo slecht… ze breken je af tot op het bot. Zes oktober was mijn laatste en binnenkort moet ik nog mijn bestralingen krijgen.”

“Binnen de onderneming was er toch even paniek. De dokter schreef mij thuis tot december, maar aan wie moest ik dat briefje geven? Aan mezelf (lachje)? Gelukkig heb ik een fantastisch team, zowel op kantoor als op de baan als op de boten. Als zaakvoerder kan je ook langs de zijlijn coachen. Totaal afgebroken aan je computer zitten is moeilijk, maar dat verzette mijn gedachten. Soms probeerde ik naar het kantoor te komen, al was het maar voor een paar uurtjes, ik merkte dat dat hielp. Ik denk dat ik er daardoor sneller ben doorgekomen. In het ziekenhuis zeiden ze dat ze dat vaker zien. Bij mij zit dat in mijn karakter. Optimistisch blijven, want bij de pakken blijven zitten brengt toch niets op. Mijn twee kinderen van 9 en 12 willen geen mama die heel de dag in de put zit. Je doet je best, je kleedt je wat op, een beetje make-up en voilà (lacht).”

Drek op het poepdek

“Als bedrijfsleider met twee kinderen moet je zien dat er iemand de zaken thuis draaiende houdt, anders kan je niet focussen op je zaak. Mijn moeder woont al acht jaar bij ons en zij heeft enorm veel opgevangen. Dankzij haar kan ik het bedrijf zeer goed combineren met een sociaal leven. Veel van onze klanten zijn ook vrienden. Daar ’s avonds een pint mee gaan pakken is even gezellig dan met mijn andere vrienden. In de scheepvaart wordt er graag goed gegeten en gedronken, dat is eigen aan de sector.”

“’s Morgens komen wij op kantoor en weten we niet wat de dag gaat brengen. Gewoonlijk verloopt het eerste contact via de waterklerken. Zij bellen ons dat er een schip aankomt met zoveel kubieke meter afval. Dat afval bevindt zich op het ‘poepdek’ zoals ze dat noemen, een verzamelplaats waar allemaal vuilzakken, zoals wij die thuis hebben, staan. Die gaan eerst in een big bag en laden wij met de scheepskraan ofwel op ons schip ofwel op onze truck aan wal.”

Alarmpijlen door het plafond

“In theorie moeten wij het afval gescheiden ophalen. Alleen is het nu eenmaal zo dat het afval op een schip allemaal in dezelfde grijze zakken wordt verzameld. We zijn daar een oplossing voor aan het uitwerken, maar één uniform systeem is lastig te realiseren in een internationale sector. Typisch aan de scheepvaart is het vloeibaar afval, zoals olie en spoelwater. Daarvoor hebben we speciale tanklichters en tankwagens. Voor elk soort afval selecteren we een gespecialiseerde verwerker, zodat het door hen optimaal gerecycleerd wordt.”

“Daar wacht soms een onaangename verrassing. Sommige schepen steken hun vervallen alarmpijlen tussen het afval. Als die in zo’n sorteercentrum in brand gestoken worden… het is al gebeurd dat de pijlen door het plafond vlogen (lacht). Een ophaling die ik mij nog zeer goed herinner, was op een schip dat zogezegd “only half a cube” plastic wilde afgeven. Eenmaal aan boord zagen we twee mannetjes op een berg plastic staan en toen ze eraf sprongen whoesh, puilde die hoop uit (lacht). Plots leek die halve kuub verdacht veel op een hele, daar hebben we een tijdlang over mogen discussiëren.”

Vrouwelijke charmes

“Wanneer ik aan boord ga, is de crew direct gecharmeerd. Ze verwachten niet dat er een vrouw zal verschijnen. Opdringerige mannen, zoals die in Hollywood blijkbaar wel rondlopen, heb ik nooit ervaren. Iedereen behandelt iedereen met enorm veel respect. In mijn geval heeft het vrouw zijn in een traditioneel mannelijke sector alleen maar voordelen. Ik zit daar niet omdat ik vrouw ben, ik zit daar omdat ik weet waarover ik praat. Als je dat kan overbrengen, is er hoegenaamd geen probleem.”

“Een afvalprobleem is er lang geweest. Intussen is er een mentaliteitswijziging gebeurd, maar ik zeg nog steeds dat de oceaan onze grootste concurrent is. Als ik zie hoe weinig vloeibaar afval er wordt afgegeven, vermoed ik dat er veel verdwijnt of in het beste geval buiten Europa wordt afgegeven in landen waar er soepelere normen en voorwaarden gelden voor de verwerking. Controleurs doen hun best, maar zijn beperkt in manschappen, dus zijn het meer steekproeven. Sinds 2000 is er een richtlijn ingegaan die elk schip, dat een Europese haven binnen vaart, verplicht afval af te geven. Doen ze dat, dan krijgt de rederij een stuk van de bijdrage terug.”

“Ik ben op de hoogte dat ik een naamgenoot ben van de medeoprichter van De Vos-Lemmens (lacht). Als ik mijn naam moet spellen zeg ik dat vaak: Lemmens, zoals op de mayonaise. Bij mijn weten zijn we absoluut geen familie. Kayak Maritime Services is wel een familiebedrijf en het zou me veel plezier doen mocht ik de zaak kunnen overlaten aan mijn kinderen. Net als ik in mijn jeugd zijn mijn kinderen al eens aan boord geweest en er is zeker interesse, maar ik ga hen zeker niet in die richting duwen. Ze zijn op een heel wispelturige leeftijd als het aankomt op wat ze later willen worden. Laat ons eerst maar zien dat ze hun middelbaar afmaken (lacht).”

Doe mee!

Als wereldhaven is de haven van Antwerpen cruciaal voor de economische welvaart van het land. Daarvoor moet zij haar grondgebied blijven ontwikkelen in harmonie met natuur en milieu. Ontwikkeling Havengebied Antwerpen legt daarom beschermde leefgebieden aan, waarin fauna en flora weelderig bloeien.

Daarnaast kan Moeder Natuur rekenen op ecologische havenhelden zoals Elisabeth. Mensen die het afval uit het water houden en 24u aan een stuk klaarstaan om het weinig benijdenswaardige werk van afvalophaler met flair af te handelen.

Ben jij of ken jij nog iemand die de natuur proper houdt? Of een sterke persoonlijkheid die volle bak voor een ambitie gaat? Laat het ons weten, want wie de havennatuur beschermt, verdient een bloemetje!

Start typing and press Enter to search