“Nergens ter wereld kan je met de fiets op een bus van en naar het werk. Naar analogie met skibussen dachten we eerst met een aanhangwagen te werken, maar het in- en uitladen van de fietsen is daarin te omslachtig. Daarna kwam het idee van de gelede bus. Het was een lange zoektocht om geschikte voertuigen op de kop te tikken. Uiteindelijk vonden we een lot prima bussen in Nederland. Het zijn absoluut geen afdankertjes, ze zijn technisch ook volledig opnieuw gereviseerd en kregen een herkenbare, inspirerende look.”

Profiel

  • Naam: Jan Buytaert
  • Functie: Consulent Mobiliteit
  • Bedrijf: Havenbedrijf Antwerpen
  • Leeftijd: 30

Verwezenlijkingen

  • Werkte het eerste fietsbusconcept ter wereld uit
  • Biedt havenwerknemers een nieuw en gratis alternatief voor de auto
  • Kreeg de Praise-award voor woon-werkverkeer
  • Fietst zelf dagelijks naar het werk

Op een steenworp wonen en 35 km omrijden

“Op het einde was het een race tegen de klok om ze om te bouwen. We hebben er zoveel mogelijk stoelen uitgehaald, om zo horizontale en verticale plaatsen te creëren. Vervolgens zijn we letterlijk zelf met de fiets op de bus gegaan om de indeling te testen. Wij zijn nog altijd aan het kijken of er nog meer capaciteit mogelijk is. Lichtere fietsen kunnen aan een fietshaak hangen, de zwaardere zet je tussen een steunbalustrade. Een derde optie is om gewoon zoals op een lijnbus recht te staan en de fiets aan de hand houden.”

“We merkten al lang dat er nood was aan een oplossing voor mensen die met de fiets de Schelde over willen. Wie van Ekeren, Stabroek, Hoevenen en dergelijke naar Linkeroever wil fietsen, moet daar algauw 35 kilometer voor omrijden naar een veer of fietstunnel. Hetzelfde als je vanuit Beveren naar Rechteroever moet. Terwijl dat via de Tijsmans- of Liefkenshoektunnel op een steenworp ligt. Die afstand maakt een verschil tussen wel of niet met de fiets gaan en die afstand nemen we nu weg. Daarom kozen we ervoor dit idee zo snel mogelijk te realiseren en gaandeweg bij te sturen. Een oplossing voor de fietsers vonden we belangrijker dan lange studies en proefperiodes. ”

Opstappen en jezelf zien

“Iemand die sinds jaar en dag de auto neemt uit zijn wagen krijgen is natuurlijk een hele uitdaging. Het vraagt een ‘mind shift’. Je kan wel op een mentaliteitswijziging aansturen door alternatieven aan te bieden, maar de mensen moeten ook gemotiveerd worden. Het moet hen tijd en geld besparen. Voor die motivatie rekenen we op de bedrijven. Dat kan bijvoorbeeld door een fietsdag met een ontbijt voor fietsers te organiseren. Dat lijkt weinig, maar dikwijls zijn het die eenmalige prikkels die duidelijk maken dat naar het werk fietsen eigenlijk nog wel meevalt. Trouwens, die fietsers die met hun foto op de fietsbus staan zijn mensen die bij die bedrijven werken. Er is een fietser van Lanxess die altijd eerst zichzelf ziet vooraleer hij opstapt.”

“Samen met de mensen van onze afdeling Infrastructuur en het Agentschap Wegen en Verkeer hebben we bekeken waar er logische haltes waren. De haltes moesten enerzijds vlot en veilig bereikbaar zijn met de fiets en anderzijds zo dicht mogelijk bij het traject van de bus liggen. We willen dat traject zo kort mogelijk maken, zodat de bus zoveel mogelijk kan rondrijden en zo vaak mogelijk aan de halte kan passeren voor een korte wachttijd. Chauffeurs konden we inschakelen via busmaatschappijen De Polder en Bus&Co.”

Continu rijden

“De fietsen stallen en het manoeuvreren op de bus zal een beetje begrip vergen. Een fiets lijkt niet groot, totdat je er een bus mee binnen gaat (lacht). De fietsers zullen dat onderling vast en zeker in goede banen leiden. “Ik zet mijn fiets daar en jij de jouwe daar, want ik moet er eerder af.” Dat zal organisch groeien en we vragen ook aan de reizigers om eventuele suggesties door te spelen. Voorstellen waar iedereen beter van wordt, bekijken we met veel plezier.”

“Die suggesties kunnen ons bezorgd worden via mobiliteit@portofantwerp.com. Vandaag pasten we bijvoorbeeld de dienstregeling aan. Bij aanvang hadden de chauffeurs de opdracht om op het kwartier te vertrekken aan de halte. Twee uur, kwart na twee, half drie enzovoort. Het resultaat was dat het langer duurde om een ronde te doen en de wachttijden langer werden. Ook als je op een bus zit, die aan een halte blijft staan, is dat frustrerend. Vandaar dat we nu doorgegeven hebben dat de chauffeurs continu mogen rijden tussen de haltes. Aan de halte van de Noorderlaan kunnen ze zich opnieuw in regel zetten met de dienstregeling. We blijven dat opvolgen en bijsturen, om de dienstverlening zo optimaal mogelijk te laten verlopen.”

Passagiers denken mee

“Na de eerste weken ontvingen we al veel positieve reacties. Iedereen vindt het een fantastisch initiatief en we kregen al heel wat suggesties binnen. Daaruit blijkt dat mensen positief mee nadenken en zoeken hoe ze zich op een alternatieve manier kunnen verplaatsen. Die positieve ingesteldheid vind ik heel tof. Ook het aantal mensen dat meerijdt vanaf de eerste dag heeft ons aangenaam verrast. Die eerste dag waren er al bussen waar elf personen op zaten. Waar we tijdens de proefperiode gemiddeld 100 tot 150 passagiers per dag vervoerden, zijn dat er negen dagen na de openbaarmaking al ruim 160 tot 240. En dan moeten de warme en dus fietsvriendelijke dagen nog komen!”

“Zelf kan ik via de fietsostrades langs het spoor tot hier geraken, ik woon in Brasschaat. Ik vind met de fiets naar het werk komen de beste manier om wakker te worden. Je weet perfect wanneer je ergens gaat aankomen, dat geeft rust. Tegelijk ben je in beweging. Langs het spoor passeer ik het natuurdomein Oude Landen en daar zitten van die bruine runderen met lang haar. Dat maakt het eens zo leuk.  Er zijn vaste fietsers die je in tegengestelde richting kruist en waarvan je dan denkt: oei, als ik die hier al kruis ben ik al wat laat (lacht).”

Alweer een succesvol alternatief

“Dat er sinds ik hier werk ineens heel veel nieuwe dingen (Pendelbus, Waterbus, fietsbus, veerdiensten…) gebeuren is deels toeval (lacht). Uiteraard haal ik er voldoening uit om zoveel projecten te kunnen realiseren en te zien dat ze ook effectief een succes zijn. Dit is iets tastbaar, op het terrein, dat een heel directe impact heeft op mensen en dat is heel fijn. Daar doen we het voor: de haven bereikbaar houden en de mensen uit de file krijgen.”

“Net door zelf in de files te staan, ontstond mijn interesse voor mobiliteit. Na mijn studies werkte ik in Anderlecht. De enige optie om daar te geraken was met de auto. In het begin neem je die files erbij , omdat je enthousiast bent over je nieuwe job. Na twee, drie jaar begon ik mij toch af te vragen of het niet anders kon. Daar deed ik pas echt iets mee toen er een vacature verscheen op de afdeling mobiliteit van het Havenbedrijf. In het middelbaar en later aan de universiteit was ik al geïnteresseerd in de haven, mijn thesis ging bijvoorbeeld over de beveiliging in de haven. Gezien die functie twee van mijn interesses verenigde, sprak de job mij direct aan.”

“In 2015 kregen we de Praise-award voor onze inspanningen voor veilig woon-werkverkeer. Waar die trofee nu staat is eigenlijk een goeie vraag! Die stond in het oude havenhuis op de vensterbank. Hier in het nieuwe is er een clean desk-principe dat zegt dat er niets op de bureaus of in de kantoren mag staan of hangen. Dus ik vrees dat die nog ergens in een verhuisdoos zit. Goed dat je mij daaraan herinnert, die gaan we zeker opsnorren (lacht).”

Doe mee!

Vrachtwagens, bussen, auto’s… op de wegen in en rond de haven van Antwerpen rijden de voertuigen af en aan. Om een verkeersinfarct in het hart van de economische welvaart te vermijden, introduceert Ontwikkeling Havengebied Antwerpen vele duurzame mobiliteitsoplossingen voor een vlottere bereikbaarheid. Daarvoor zet zij onder andere hoog in op georganiseerd gemeenschappelijk vervoer.

Innovatieve denkers zoals Jan werken daaraan mee en zoeken naar manieren om de mens uit de file te halen. Daarnaast motiveren zij automobilisten om de bestuurderszetel in te ruilen voor het zadel van het stalen ros. Dat doen zij, door de voordelen grootschalig aan te tonen.

Zoals Jan zijn er nog meer mensen die zorgen dat we ons slim kunnen verplaatsen. Ken jij iemand die daar mee over nadenkt? Of iemand die zich slim verplaatst? Nomineer jouw havenheld en wij mobiliseren een welverdiend eerbetoon!

Start typing and press Enter to search