Het waren indrukwekkende beelden vorige maand: alle dokwerkers, bedienden, machine- en vrachtwagenchauffeurs trokken een claxonerende erehaag op over heel de kaai. Broers Jos en Gaston Holsters zijn zelf nog begonnen met die traditie om gerespecteerde collega’s op pensioen te sturen. Precies die sociale mentaliteit maakte de twee modeldokwerkers uitzonderlijk geliefd. Want ze hebben veel meer betekend dan velen weten.

Profiel

  • Naam: Jos en Gaston Holsters
  • Functie: Gepensioneerde dokwerkers
  • Bedrijf: PSA
  • Leeftijd: 61 & 63

Verwezenlijkingen

  • Droegen als eersten reflecterende bandjes die oranje werkplunje inspireerden
  • Verzorgden hun collega’s met sociale initiatieven
  • Kwamen op voor hun kameraden en bewaakten de teamgeest
  • Kregen indrukwekkende erehaag als afscheid

Gaston: “Toen wij 10 en 12 jaar oud waren, moesten wij van ons vader al mee naar de kaai wanneer daar geen werk was. Daar liet hij ons de kaai vegen of de vorkliften schilderen. In de namiddag mochten we als beloning wat met onze fiets rondrijden. Van ons vader hebben we meegekregen dat we áltijd moesten gaan werken. In zijn tijd was de man des huizes de enige kostwinner die moest zorgen dat zijn gezin niets tekort kwam. In die zin was dokwerker een ideaal beroep: je kon zoveel werken als je wilde. Hij vond het bijvoorbeeld onbegrijpelijk dat wij eens twee weken gingen skiën.”

Pure nostalgie

“Zes van onze zeven broers werken in de haven. Ik ben samen met onze Jef begonnen in 1981. In en rond het Kot was het een drukte van jewelste. De ploegbazen stonden op de brug met briefjes waar opstond welk werk ze die dag hadden. Die briefjes stempelden de ploegbazen na het werk weer af en bewaarde je in jouw boek. Naarmate je een ‘goeie boek’ behaalde, kon je naar een andere shift of een andere functie (kuiper, chauffeur, markeur…) overstappen. Een goeie boek kreeg je wanneer je op een half jaar veel gewerkt had. Daar kreeg je meer stempelgeld voor wanneer er dan geen werk was.”

Jos: “Bij mist of storm konden de toenmalige schepen niet doorkomen en zo hebben we veel periodes meegemaakt waarin er maandenlang geen werk was. Nu is dat uitzonderlijk. Om diezelfde reden werken tegenwoordig meer dokwerkers in vast dienstverband, zodat de bedrijven altijd zeker zijn van hun volk. Toen ik ploegbaas was, ben ik vaak halsoverkop naar het Kot moeten rijden om extra dokwerkers te vinden. Dat is allemaal pure nostalgie, sinds vorig jaar gebeurt dat aanwerven digitaal, via een tablet.”

Gaston: “Niemand wilde de containers doen in 1981. Waar je bij andere ladingen moest schuilen bij regen of sneeuw, moest je bij de containers door weer en wind blijven gaan en dat schrikte iedereen af. “Zulke grote dozen en kranen die dag en nacht draaien, daar gaan we meer mee verdienen dan het zakgoed, stukgoed en fruit dat we nu doen”, zei ik tegen Jef. Zo zijn wij als één van de eersten in het containerwerk gestapt. Omdat wij dat van in het begin hebben meegemaakt, zijn wij al in 1985 ploegbaas kunnen worden op het moment dat de containers begonnen te boomen.”

Plantrekkende pioniers

Jos: “Omdat de containers relatief nieuw waren, moesten wij veel zelf uitzoeken. Typisch aan Antwerpse dokwerkers is dat ze plantrekkers zijn. Wij hebben dat geleerd van een collega, waarvoor we ooit nog een auto gekocht hebben. Dat had hij niet en omdat hij ons zoveel inventieve zaken had geleerd, kochten we een oude wagen en knapten wij die samen met enkele collega’s op.”

“Eén van onze zelf gemaakte oplossing, hielp de kraanmannen bij het plaatsen van de containers op het schip. Er was weinig ruimte voorzien, dus die containers moesten precies juist staan. Wij maakten een kader uit balkjes en touw op maat van de container. Die kader legden wij op de plek waar de container moest komen, zodat de kraanman zich kon richten op de balkjes. Nu gaat dat gelukkig veel veiliger en moeten de dokwerkers de containers niet meer vast- en losdraaien.”

Gaston: “Nog in onze beginperiode in de containers droegen de dokwerkers nog steeds een blauwe kiel en broek. Wij zijn daar als eersten fluorescerende bandjes rond beginnen te dragen. De chauffeurs riepen dat ze ons veel beter zagen lopen. Dat heeft de oranje reflecterende uitrusting geïnspireerd die alle dokwerkers vandaag dragen.”

Generatiekloof

Jos: “Aan de dokken is er de laatste tijd wel een generatiekloof ontstaan, merk ik. Onze oudere generatie heeft die ‘altijd gaan werken’-mentaliteit nog meegekregen, maar de jonge gasten komen allemaal uit tweeverdienersgezinnen. Zij denken anders. Ik ben geen dag tegen mijn zin gaan werken, maar vroeger was er meer kameraadschap. Wij kwamen op voor elkaar. Als een ploegbaas iemand uitkafferde of iemand zijn overuren afpakte, eisten wij dat onze maat dat overuur zou terugkrijgen. Als iemand iets verkeerd deed, kreeg die van de andere dokwerkers goed genoeg onder zijn vijs.”

Gaston: “Op onze eerste dag moesten we met vier beginners zakken mout uit een veel te klein luik halen. Sukkelen dat wij deden! De mout sneeuwde uit het haar van de ploegbaas die over ons luik boog (lacht). De tweede dag namen twee oudere mannen ons bij hen en ging het veel makkelijker. Zo hielpen wij elkaar. Op mijn laatste dag heb ik nog gezegd hoe belangrijk het is een team te blijven. Waarom doen de grote rederijen zoveel moeite om over een verraderlijke rivier als de Schelde te varen? Omdat er hier zo’n gedreven dokwerkers zijn! Dát is onze troef.”

Jos: “We willen dat de teamgeest erin blijft nu wij gestopt zijn. Ik heb in mijn afscheidsspeech gezegd dat ze eens iets moeten proberen te doen voor elkaar. Achttien jaar lang heb ik een barbecue georganiseerd voor iedereen in de tweede shift. Voor Sinterklaas en Pasen zijn wij speculaas en chocolade beginnen uit te delen aan al onze ploegen. Op een koude winterdag, het zal -11 graden geweest zijn, zijn we bij onze buren van Total een grote pot soep gaan halen. Allemaal zelf betaald.”

Emotioneel eerbetoon

Gaston: “Of die keer dat ze water vergeten te bestellen waren en het bloedheet was. Dan zijn we tijdens de schaft naar de supermarkt gereden om water te halen voor iedereen. Door zo’n dingen te doen, krijg je respect. Onze laatste jaren waren wij ceelbazen (ploegbaas die verantwoordelijk is voor het lossen en laden van schepen) en net omdat wij altijd geprobeerd hebben om iedereen die wij moesten aansturen persoonlijk te kennen, konden we onze job op een rustige, sociale manier doen.”

“Mede daardoor was ons afscheid du jamais vu. Een erehaag voor iemand die op pensioen gaat, is een traditie die ik nog zelf begonnen ben, maar zó indrukwekkend heb ik het nooit geweten. Alle stradlers, vorkliften, camions en kranen stonden naast elkaar te toeteren. Daar met de auto doorgereden worden, was emotioneel, we hebben een traantje weggepinkt. Ik zag dat als een eerbetoon aan heel onze familie. Wij kenden veel mensen, maar iedereen kende ons blijkbaar. Ik denk dat heel PSA op de begrafenis van ons vader stond. Hij heeft ons de werkattitude bijgebracht waardoor wij blijkbaar even geliefd waren als hij.”

Jos: “Het kameraadschap ga ik het meeste missen. Op de vier weken die ik nu thuis ben, heb ik al vaak telefoon gehad om te vragen hoe het is. En of ik geen broodpudding kan komen brengen, dat had ik iedere vrijdag bij .

Gaston: “Ik heb mijn kazak (soort boekentas) nog niet kunnen weggooien. Net als ons moeder destijds blij was dat ze eindelijk ons vader voor haar alleen had, is mijn vrouw blij dat ik eindelijk gestopt ben. Ik heb haar al gevraagd of ze mij wil leren kuisen en de was doen.”

Doe mee!

Ruim 143 000 mensen werken direct of indirect voor de haven van Antwerpen. Haar efficiënte ligging vlakbij de Schelde is een absolute aantrekkingspool voor nieuwe bedrijven en daar speelt Ontwikkeling Havengebied Antwerpen op in door bijkomende ruimte voor havenontwikkeling te voorzien. Daardoor blijft zij een thuishaven voor een groot stuk van de Vlaamse werkgelegenheid.

Dokwerker moet zowat het oerberoep in de haven zijn en de Antwerpse dokwerkers zijn geroemd om hun teamgeest. Gerespecteerde veteranen zoals Jos en Gaston Holsters geven de kneepjes van het vak door aan de jongere generatie en proberen hen tegelijkertijd de collegiale mentaliteit bij te brengen.

Zoals Jos en Gaston zijn er nog havenhelden die een voorbeeld voor anderen zijn. Of die voor een aangename werksfeer zorgen. Wie is jouw havenheld(in)? Laat het ons weten en wij maken werk van een passend eerbetoon!

Start typing and press Enter to search