Onlangs lanceerde de Antwerpse Brouw Compagnie hun maandelijkse comedy-avond. Daarmee brengt de redder van het Seefbier letterlijk nog meer leven in de brouwerij dan ze met hun unieke brouwerijbar aan het Kattendijkdok al deden. Naast het Antwerpse oerbier brouwden Karen Follens en haar man met het Bootjesbier een absolute favoriet onder de maritieme gerstenatgenieters. In het Bootjesbier (bekroond met twee gouden medailles) schuimt meer haven dan je zou verwachten.   

Profiel

  • Naam: Karen Follens
  • Functie: Oprichter / financiën & logistiek
  • Bedrijf: Antwerpse Brouw Compagnie
  • Leeftijd: 42

Verwezenlijkingen

  • Wekte Antwerps oerbier opnieuw tot leven
  • Vestigde zich in voormalig havenpand
  • Kreeg 7 gouden medailles voor Seefbier en 2 gouden medailles voor Bootjesbier
  • Verwelkomt iedereen in uniek brouwerijcafé

“In het Felix Pakhuis hebben wij een bestelling Seefbier gevonden van een toneelgezelschap uit 1637. Dat is de vroegste vermelding en dat maakt van Seefbier na Geuze het tweede oudste bier van België. Vroeger waren er honderden brouwerijen in Antwerpen en die maakten allemaal Seefbier. Het was zó populair dat er een stadswijk – de Seefhoek – naar vernoemd is. In die wijk woonden destijds veel dok- en havenwerkers. ’s Avonds gingen die veelal op café en dronken daar Seefbier. Op die manier was Seefbier het meest gedronken bier van de stad, hét bier van de Antwerpenaar.”

“Seefbier is kruidig, blond en troebel. Toch verdween het en daar zijn twee redenen voor. Toen de pils uitgevonden werd in Tsjechië werd die almaar populairder. Pils moet je brouwen bij koude temperaturen en in België konden alleen brouwerijen die rijk genoeg waren om stoommachines voor hun koeling te kopen pils brouwen. Al die honderden kleine artisanale brouwerijen konden zich dat niet veroorloven en kregen zware concurrentie van de pilsbrouwers.”

Kogels van brouwketels

“Toen brak WO I uit en kwamen de Duitsers naar Antwerpen. Op korte tijd sloten en onteigenden zij al die kleine brouwerijen om kogels en ander wapentuig te maken van hun koperen ketels. De paarden gebruikten ze voor de veldslagen en met het graan bakten ze brood. Enkele van die brouwerijen zijn heropgestart na de oorlog, alleen maar om in 1940 opnieuw van de kaart geveegd te worden door de Duitsers. Een derde keer heropstarten wilden ze niet uit vrees voor een volgende oorlog.”

“Twaalf jaar geleden vond mijn echtgenoot, die altijd in de bierwereld gewerkt heeft, een boekje terug in de bibliotheek dat praatte over al die vroegere brouwerijen en hun typische Seefbier. Als Antwerpenaar en bierliefhebber wilde hij dat recept absoluut terugvinden. Na drie jaar zoeken heeft hij het uiteindelijk gevonden in een schriftje bij kleinkinderen van één van die brouwers. Daar stond het met de hand in geschreven volgens de wetenschap van die tijd. Er stond bijvoorbeeld in: laat nooit een vrouw in uw brouwerij, want dan wordt het bier zuur (lacht).”

Oude gist

“Dat recept had hij dan wel, maar de installaties uit 1900 waren zeer anders dan vandaag. Er komt tegenwoordig veel microbiologie aan te pas, waar ze vroeger geen kennis van hadden. Daarom zijn we ermee naar de afdeling Brouwen, Bier en Chemie van de Katholieke Universiteit Leuven gegaan. Met hun kennis en expertise hebben we het recept samen weer tot leven gebracht. Belangrijk daarbij was om gist van toen te bemachtigen. In Leuven houden ze sinds 1900 alle gisten bij in een soort databank. Uit die collectie hebben we de oude Antwerpse gist teruggehaald, opgekweekt en zo het bier volledig naar het originele recept gebrouwd.”

“Onze zoektocht naar een pand was de grootste gok van ons leven. Mijn man en ik gaven onze job op en gingen zware financiële engagementen aan om onze droom van een lokale en onafhankelijke brouwerij na te jagen. Die droom kwam uit met dit zalige pand in de Indiëstraat. Links heb je de oude binnenstad, rechts de nieuwe Cadixwijk en wij zitten daar middenin aan het water. Vroeger was dit het Noorderpershuis en was het eigendom van de haven. In de 19e eeuw stonden er pompen en grote stoommachines in ons huidige kantoor, die de sluizen openden en sloten. Onze eigenlijke brouwerij met de bar rond de brouwketels stamt uit begin 20e eeuw. Hier stond aanvankelijk een elektriciteitscentrale die de pompen verving. In 1965 is die stopgezet en sindsdien was het hier een werkplaats voor de haven.”

Bierbrug

“Seefbier is nog steeds het volksbier. Het is de verdienste van de vroegere brouwers die het recept perfectioneerden en de huidige Antwerpenaren, die opnieuw het bier van hun voorouders drinken. Ons Bootjesbier heeft een al even grote historische connotatie. Dat is een hommage aan de mensen die via de Red Star Line-schepen alles in Antwerpen achterlieten om hun geluk te gaan zoeken in Amerika. We wilden als het ware een bierbrug bouwen tussen België en Amerika. Dat hebben we gedaan door typisch Amerikaanse ingrediënten – gember en Amerikaanse hopsoorten – op Belgische wijze te brouwen. Dat wil zeggen: Belgische hop en koriander gebruiken.”

“De naam Red Star Line is beschermd. Daarom zijn we in de geschiedenis gedoken en stootten we op een brouwerij uit Hoboken die Bootjesbier brouwde. Een passende naam, zeker omdat je in Amerika ook een Hoboken hebt. Bootjesbier heeft twee keer goud gewonnen op de Beer Awards en schippers en andere havenmensen vinden het fantastisch. De schepen van Jan Plezier verkopen het en ook op maritieme beurzen en dergelijke valt Bootjesbier in de smaak.”

“Op 1 november hebben de dokwerkers zoals elk jaar hun overleden collega’s herdacht bij de Buildrager, een standbeeld dat hun beroep symboliseert. Omdat de Buildrager hier vlakbij staat, hebben ze die herdenkingsplechtigheid hier gehouden. Ze waren met zeker 300 man en dat was een enorm plezante dag. Als we het over een havenbier hebben, dan past het Bootjesbier het best in het plaatje. Eens te meer omdat wij onze mouten kopen bij Dingemans in Stabroek. Mouterij Dingemans is net als wij een familiebedrijf dat precies de mouten maakt die wij nodig hebben.”

“Er is nog een derde link met de haven. Een tijd geleden is er vanuit de chemische industrie een project opgestart dat CO2-uitstoot recupereert en zuivert tot bruikbare koolstofdioxide. Die kopen wij aan. De bubbels in ons bier komen letterlijk uit de haven.”

Doe mee!

Een bloeiende wereldhaven als die van Antwerpen brengt leven in de brouwerij. Waar er ambiance heerst, is het fijn wonen en Ontwikkeling Havengebied Antwerpen spant zich sterk in om die aangename leefsfeer te bewaren en te verbeteren.

Horecazaken of organisatoren brengen nog meer leven in de brouwerij. Havenheld Karen nam dat zelfs letterlijk en verwerkte een stuk haven- en stadsgeschiedenis in een bier waar het hele havengebied zich mee kan identificeren.

Zoals Karen zijn er nog meer mensen die zorgen dat het fijn vertoeven is in het havengebied. Ken jij iemand die sociale samenhang smeedt? Of die voor animo zorgt? Nomineer jouw havenheld en wij trakteren op een eerbetoon!

Start typing and press Enter to search