Deze winter gaat de nieuwe fictiereeks ‘Over Water’ van Tom Lenaerts en Paul Baeten Gronda op antenne. De hoofdrol in die serie is weggelegd voor het havengebied, want naast het meeslepende verhaal zijn de overweldigende sfeerbeelden op bijzondere havenlocaties om van te watertanden. Locatiescout Githa Hermans en productiemedewerker Kris Verschooten van productiehuis Panenka speelden klaar wat quasi onmogelijk is: een filmset neerpoten in één van de best beveiligde omgevingen ter wereld, middenin de actie. Niet één, maar twee keer, want hoewel seizoen 1 nog niet uitgezonden is, werkt het duo op dit moment volop aan seizoen 2.

Profiel

  • Naam: Githa Hermans & Kris Verschooten
  • Functie: Locatiescout en -manager, producer
  • Bedrijf: Panenka
  • Leeftijd: 29 & 34

Verwezenlijkingen

  • Selecteren per scène de perfecte locatie
  • Implanteren filmset middenin de haven
  • Beperken hinder voor buurtbewoners en bedrijven
  • Maken straffe havenbeelden in fictiereeks mogelijk

Kris: “Onze schrijvers Tom Lenaerts en Paul Baeten Gronda liepen al even rond met het verhaal over een familiebedrijf in het Antwerpse. Als je een serie maakt, wil je die altijd ergens situeren waar andere series nog niet zijn geweest en zo zijn ze erop gekomen om dat familiebedrijf in de haven te plaatsen. Tijdens het schrijven hebben ze hun voelsprieten uitgestoken en toen bleek dat het Havenbedrijf ook vragende partij was.”

“Om zich in te werken over hoe het er in de havenwereld aan toe gaat, hebben ze veel artikels en teksten gelezen. Havenheld Danny Deckers heeft hen verhalen verteld en bij hem hebben ze ook allerlei verhaallijnen afgetoetst. Het is dan wel fictie, het verhaal moet realistisch blijven. De mensen van Port of Antwerp hebben de eerste versies van de scenario’s mee gelezen en daar is nuttige feedback op gekomen. Zo waren we zeker dat het scenario geloofwaardig was.”

Elke scène op de beste locatie

“Het verhaal gaat over een voormalige tv-ster die van zijn vrouw Marjan een allerlaatste kans krijgt om zijn leven weer op de rails te krijgen. Na een verblijf in de ontwenningskliniek, gaat hij met vernieuwde moed aan de slag in de haven, bij het familiebedrijf van zijn schoonvader. Hij vecht tegen zijn oude demonen en nieuwe verleidingen, maar komt al gauw in het lucratieve en levensgevaarlijke cocaïnecircuit terecht. Zodra dat script er was, heb ik een budget en een opnameschema gemaakt. Op basis daarvan hebben de regisseurs en ik een briefing gemaakt voor de locatiescouts.”

Githa: “In dit geval bestond die briefing uit foto’s of clips uit andere films die bij fragmenten uit het script stonden. Bijvoorbeeld: ‘Freddy heet John welkom bij het bedrijf op een punt met uitzicht op de haven.’ Is dat hoog op een dak of dichtbij het water aan de kade? Daar moet ik dan naar op zoek. Ik heb erop gelet om diverse havenlocaties te tonen. De regisseurs vonden dat ook belangrijk en zij hebben uiteindelijk beslist waar elke scène het best tot zijn recht komt.”

Kris: “Specifiek daarvoor heeft Githa, al dan niet met de regisseurs, tien dagen in de haven rondgereden. Van alle plekken die passeerden, maakten ze notities en foto’s. Als je daarna in een scenario ziet staan: ‘Ze ontmoeten elkaar op een bankje aan het water’; denk je meteen: “ah, dat bankje in Lillo zou daar ideaal voor zijn.” Later bezoeken we de geselecteerde locaties met enkele mensen van decor en licht erbij. Staat dat bankje in Lillo daar goed of schuiven we dat 20 meter naar links voor een mooier shot?”

Op het dak

Githa: “Maar dan moet ik toelating krijgen om daar te mogen filmen. In de haven is dat lastig te regelen. Omwille van de veiligheidsregels heb je op elke plek een andere toelating van een andere instantie nodig. Soms moest ik bij stad Antwerpen aankloppen, dan weer bij het Havenbedrijf en voor privéterreinen bij het bedrijf zelf. Telkens op hoop van zegen.”

Kris: “Naast de veiligheid heeft dat met aansprakelijkheid te maken. Veel instanties willen het risico niet nemen dat er iets zou gebeuren. Dan is het aan Githa om hen te overtuigen van onze veiligheidsmaatregelen, voorzichtigheid en voorzorgen. Dat lukt vrijwel altijd. In die mate zelfs dat we mochten filmen op locaties waar anderen nooit komen. Eén daarvan was het dak van Boortmalt, een beveiligde site van dertien verdiepingen middenin de haven.”

“In Lillo hadden we een scène waarin een boot moest ontploffen. Om de regisseurs speelruimte te geven, hadden we zelfs twee boten die we tot ontploffing mochten brengen. Eén ontploffing in de haven ligt al heel gevoelig, dus stel je hun reactie maar eens voor toen we vertelden dat het er twee konden zijn (lacht). De havenpolitie is de hele dag in de buurt gebleven. Een heel fijne samenwerking, maar Githa moest daarvoor veel regelen met hen en de omliggende bedrijven. 20 minuten voor die explosie heeft Githa zeventien contactpersonen moeten waarschuwen.”

Opnemen tussen rijdende machines en aanmerende boten

Githa: “Iedereen die in de buurt woont of werkt krijgt van tevoren een leuke brief waarin we onszelf, de serie en de planning voorstellen. Er staat ook een nummer bij zodat er altijd een aanspreekpunt is bij overlast. Naast de vergunningen zorg ik dat de vrachtwagens met alle materiaal ter plaatse geraken. Vervolgens zorg ik dat de set opgebouwd geraakt en als die er staat, ga ik de volgende locatie voorbereiden en neemt een assistentieteam het ter plaatse over. Elke dag moeten we met onverwachte situaties omgaan. Zoals die keer dat Proximus de avond voor een draaidag een gat in de grond had gegraven (lacht).”

“Op andere locaties moeten we soms enkele pintjes trakteren of iemand €50 toestoppen om wat goodwill te verkrijgen. Daarvoor zijn wij er, om te zorgen dat de opnames in harmonie met de omgeving verlopen en om het de crew en de acteurs zo comfortabel mogelijk te maken. We doen alles om niet in de weg te staan. Hoe goed je alles ook overlegd hebt, op een haventerrein heb je weinig controle.”

Kris: “Begrijpelijk, de haven moet blijven draaien. Als er een schip aankomt dat moet gelost worden in het kader van een miljoenencontract, wie zijn wij dan om te vragen of dat kan wachten tot na de scène (lacht). Wij kunnen ook niet wachten, want onze opname- en locatieplanning is ook strak. We moeten alle scènes die we nodig hebben filmen, ongeacht of er daar boten aanmeren of straddle carriers rondrijden.”

Toevallige figuranten

Githa: “Veel mensen zijn op de achtergrond ongewild aan het figureren en dat maakt het net realistisch. Middenin het shot komt er dan een colonne heftrucks een vrachtwagen lossen, terwijl wij gewoon aan het opnemen zijn. Voor het geluid geven we juist aan om een beetje om te rijden, dat ze ver van de camera’s en microfoons blijven.”

Kris: “We voorzien wel figuranten die we zo goed mogelijk aankleden als havenarbeider. Als je dan om 16 uur een paar échte havenarbeiders naar huis ziet vertrekken… Zo’n imposante figuren, onder het stof en zweet. Dat kan geen enkele figurant nabootsen. Hen vragen om te figureren zou een brug te ver zijn, die mannen zijn daar hun boterham aan het verdienen.”

Githa: “Enkelen hebben wel een hele dag met machines rondgereden voor ons.”

Kris: “Iedereen wist dat wij met respect voor de unieke economische motor die de haven is kwamen. De haven speelt de hoofdrol, ze komt heel prominent en indrukwekkend in beeld. Zo hopen we de ‘gewone’ mens inkijk te geven in die voor velen onbekende wereld. Antwerp Dry Docks speelt in seizoen 1 de hoofdrol van het familiebedrijf. In het script is dat een containerbedrijf, maar in het echt herstellen ze daar schepen en is daar geen container te vinden. Githa heeft daar dan een twintigtal containers laten aanrukken, zodanig dat ze de illusie scheppen dat het daar vol staat.”

Vlakbij de actie

Githa: “In seizoen 2 is Katoen Natie het vaakst in beeld. Tijdens de scouting kwam ik Stefan Huts tegen en hij loodste ons overal binnen. Wat wij daar mogen is echt uitzonderlijk. We zitten er middenin, in de weg eigenlijk (lacht).”

Kris: “Na seizoen 1 was onze enige bezorgdheid of we wel dicht genoeg bij de actie geweest waren. Voor seizoen 2 hebben we heel veel opnames vlakbij de boten, rijdende straddlers en de containers geregeld. Dat maakt het voor Githa weer wat moeilijker (lacht). Mijn favoriete locatie is de AWN-site, waar we de generiek gedaan hebben. Die vind ik echt heel sterk. Ook de scène waarin twee mensen op een sluis staan, waar de drone langs achteren opstijgt en de kijker op dat moment voor het eerst meegenomen wordt in de havenwereld moest een indrukwekkend beeld zijn, daar hebben we veel moeite in gestoken.”

Githa: “Waar ik persoonlijk trots op ben, is zien hoe een locatie die ik gevonden heb uiteindelijk transformeert. In seizoen 2 zit een kantoor middenin de containers met een prachtig uitzicht. Toen ik die locatie vond was dat een saaie plaats, maar onze decorateurs hebben die omgetoverd tot een fantastische ruimte.”

Kris: “We hebben ook twee heel visuele regisseurs, dus zowel seizoen 1 als 2 zullen vol creatieve havenbeelden zitten. Daar halen wij veel voldoening uit, zeker weten. De regisseurs waren ons heel dankbaar en het ziet er mooi uit… dus allemaal kijken!”

Doe mee!

De Antwerpse haven draait al eeuwenlang mee als wereldhaven. Op haar oevers, dijken en omgeving is geschiedenis geschreven. Schepen en bemanningen van allerlei pluimage hebben haar wateren bevaren en daar historische sporen nagelaten. Daarom beschermt de haven haar erfgoed en ontvangt ze recreanten die van haar schatten willen genieten.

Net doordat de haven al eeuwenlang verankerd is in de maatschappij, is het beeld dat buitenstaanders van haar hebben verouderd. Televisieseries als Over Water stellen dat beeld bij en gunnen ook de ingewijden een verrassende blik achter de schermen van de huidige haven.

Zoals Githa en Kris zijn er nog mensen die zorgen dat het havengebied zichtbaar is. Ken je iemand die kunst creëert of de haven portretteert? Of ben jij zelf zo iemand? Nomineer jouw havenheld en wij zetten hem of haar op een sokkel!

Start typing and press Enter to search